Maart 2020
We hebben momenteel in NL één ultiem doel: koste wat het kost het aantal corona doden minimaliseren. We doen het goed als de indicator Minimum Aantal Corona Doden (MACD) zo laag mogelijk (wat dat ook mag zijn) is. Best verfrissend eigenlijk. Altijd maar als ultiem doel economische groei met BNP als indicator begon echt te vervelen, vooral omdat een beperkt zinnige indicator is waar bijvoorbeeld een auto ongeluk economisch heel rendabel kan zijn (reparatie, advocaten, ziekenzorg, allemaal goed voor het BNP). Maar het tij is gekeerd, doden vinden we belangrijker dan economie. MACD is dus in, BNP is out.
Dit is revolutionair. In onze hele naoorlogse geschiedenis mocht het best wat lijken kosten dat BNP. Een heftige griepepidemie zoals die in 2017/2018 leidde tot bijna 10.000 doden, er ging geen cafeetje dicht, slecht voor de economie. Het aantal doden door het niet voldoende betaalbaar beschikbaar maken van essentiële medicijnen, denk aan HIV-medicijnen, loopt in de miljoenen. Tja, we kunnen niet zomaar die patenten vrijgeven, slecht voor de economie. Elk bedrijf op de wereld toestaan om onze aarde te vervuilen in naam van winst met alle doden van dien, dat kan niet anders: anders zouden we de concurrentiepositie verliezen. Blijkt nu dat dat ook allemaal maar gedachten zijn. Als we willen kunnen we bewust andere, menselijke doelen voorop stellen ten koste van het BNP.
Nu is de MACD natuurlijke een tijdelijke indicator, maar het uitsluitend sturen op één indicator heeft perverse effecten als gevolg. Kan best zijn dat we de corona doden laag krijgen, maar door alle maatregelen het totaal aantal doden verhogen doordat bijvoorbeeld veel andere zorg niet meer beschikbaar is. Daarnaast geven we miljarden uit die we in de toekomst niet meer kunnen uitgeven aan bijvoorbeeld verhoging van dijken wat wellicht vele malen meer doden dan corona veroorzaakt. Of aan een volgend virus dat volgens de experts er hoogst waarschijnlijk gezien onze druk bevolkte, dicht op dieren levende geglobaliseerde wereld komt. Het is ook generatie dingetje, we redden voornamelijk oude mensen, maar in hoeverre gaat dat ten koste van de levens van jongeren in de toekomst?
Ik zou er daarom voor willen pleiten om meer afgewogen te kijken naar wat de kosten en baten zijn van de corona maatregelen voor zowel de huidige als toekomstige generaties. Wellicht concluderen we dan alsnog dat het hele land op slot moet of verbieden we bijv. alleen grote evenementen vragen we alle ouderen thuis te blijven, maar laten we dat dan wel doen op basis van een inschatting van een bredere set aan consequenties, begrijpende dat dit een lastige opgave is. Het wordt nu zo gepresenteerd dat er geen keuze is en geen echte afweging gemaakt kan worden. Terwijl die er altijd is en elke keuze heeft consequenties. De politiek maakt zich voornamelijk druk over de uitvoering (genoeg IC bedden) en veronachtzaamt haar eigenlijke taak om te kiezen op basis van waarden.
Tot slot hoop ik dat ook wanneer deze crisis voorbij is we anders blijven kijken naar onze goden: BNP, consumptie en winstmaximalisatie. De meeste mensen vinden levens belangrijker dan economische groei, laten we onze maatschappij dan ook daarnaar inrichten, zie hiervoor mijn eerdere artikel over minimum viable profit.