November 2018
Officieel heet ik/ben ik, als het aankomt op mijn opvatting over god en religie, een atheïst. Ik geloof niet in goden, volg geen religieuze richting en vind het stiekem een beetje dom (dat in goden geloven) en tegelijkertijd heb ik er ook wel begrip voor. Wat nu, als ik een atheïstisch symbool zou dragen op mijn kleding, of als ketting, tattoo, in ieder geval iets zichtbaars om te laten zien dat ik atheïstisch ben?
Het eerste wat bij mij gebeurd is een gevoel van angst, zullen anti-atheïsten mij wat aan gaan doen dan, is de gedachte. Daarna al snel iets van energie en boosheid richting die veronderstelde intoleranten en de gedacht: “ik laat mijn vrijheid toch niet ontnemen? Zelfcensuur is slecht.” Tot slot, de vraag: waarom zou ik dat in godsnaam willen doen?
Zouden mensen met een kruis of een hoofddoek ook zulke gedachten en gevoelens hebben? Zal toch wel, zeker als je zo onder vuur licht (moslims). Waarom dragen ze dit soort symbolen eigenlijk? Ik gok (en hoor ook wel eens) op het laten zien van trots op bepaalde waarden, als herkenningsteken voor de gelijkgestemden, het volgen van een voorschrift uit een religieus boek en/of gewoonte uit de cultuur. Soortgelijke redenen waarom mensen een shirt van hun favoriete voetbalclub aan doen.
Als atheïst, voel ik me niet zo trots en heb ik ook niet zo de behoefte om mijn atheïsme uit te dragen. Ik heb het er nooit over met vrienden of familie: zullen we eens ons atheïsme gaan uitdragen? Weet ook niet zo goed waar ik trots op moet zijn als atheïst. Dat ik niet meega in de godsillusie? dat ik slimmer ben dan die gelovigen, dat ik wel kan nadenken? Lekker arrogant en er totaal aan voorbijgaand dat voor de meeste mensen geen bewuste keuze is, je groeit op in een religie en die vaak totaal is vermengd met je cultuur. Mijn opvoeding was toevallig seculier en ik woon in seculier Nederland, hoezo eigen keuze door beter nadenken?
De a (tegen) in atheïst spreekt me ook weinig aan. Iets uitdragen waar je tegen bent. Lijkt me inspirerender om iets uit te dragen waar je voor bent. Zoals compassie of duurzaamheid. Van de andere kant kan je atheïsme ook zien als iets waar je voor bent: wetenschap, natuurwetten, onderzoeken boven geloven. Daar kan ik dan wel weer wat meer mee. Het wordt echter niet zo geframed door de meeste mensen. Wellicht hebben we een ander woord nodig, waarbij je je niet gedwongen verhoudt tot illusies (theïsme), maar waarbij je daar helemaal los van staat. Of gewoon geen woord, dat hele gebruik van symbolen weggooien en je identiteit zien voor wat is: ook een illusie.